Yabancı yatırımcılar Türkiye’deki AVM yatırımlarından çekiliyor, Union Investment Forum Mersin’i 350 milyon euroya Torunlar GYO’ya sattı

Necla DALAN

Türkiye’de bir devir en beğenilen işlerden biri alışveriş merkezi (AVM) yapmaktı. Birbiri arkasına alışveriş merkezleri yapıldı ve dev bir bölüm oluştu. Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Nuri Şapkacı’nın geçtiğimiz aralık ayında yapılan AYD Alışveriş İktisadı Zirvesi’nde verdiği bilgiye nazaran; Türkiye alışveriş merkezi dalı 50 milyar dolar yatırım hacmine sahip. Türkiye’de 450 AVM’de faaliyet gösteren yüzlerce marka ve yaklaşık 43 bin mağaza var. Yılda 2,5 milyar kişi alışveriş merkezlerini ziyaret ediyor. AVM ekosistemi direkt 600 bin şahsa, dolaylı olarak 2,1 milyon şahsa istihdam sağlıyor.

2026 yılında Türkiye’de altı yeni alışveriş merkezinin açılması planlanıyor. Bu projelerin neredeyse tamamının inşaatı pandemi öncesine dayanıyor. Şapkacı, o tepede, “Hem dünyada ve ülkemizde yaşanan ekonomik dalgalanmalar hem de mevzuattaki belirsizlikler, yerli ve yabancı yatırımcıların uzun vadeli planlarında daha temkinli adım atmasına yol açıyor. Gerçek cirolardaki baskı, artan maliyetler ve global uygulamalardan ayrışan düzenlemeler, yatırımcının finansal hareket alanını önemli biçimde daraltıyor. Bu durum dalın büyüme dinamiklerini sınırlayan kritik bir faktör hâline gelmiştir” dedi.

TİCARİ GAYRİMENKUL KİRA REJİMİ TALEBİ

Şapkacı, yatırım ortamının tekrar cazip hale gelmesi için memleketler arası normlarla uyumlu, toplumsal konuttan ayrılan, tarifi ve içeriğiyle uzmanlaşmış bir ticari gayrimenkul mevzuatına; bir öteki deyişle enflasyon gerçekleriyle uyumlu, piyasa rayiçleri doğrultusunda, kontrat serbestisine dayandırılacak bir ticari gayrimenkul kira rejimine muhtaçlık olduğunu da vurguladı.

Sektörde uzun müddettir meşakkatler konuşulurken yabancı yatırımcılar da Türkiye’den çıkmaya devam ediyor. Gelin bu sürece başından itibaren bakalım:

MULTI’Yİ ALAN BLACKSTONE SATIP ÇIKTI

Multi Corporation, 2003 yılında Türkiye pazarına girdi ve 3 milyar euroyu aşan dev yatırımla Forum markalı alışveriş merkezlerini kurdu. Diyarbakır’dan Mersin’e, İzmir’den Gaziantep’e, Kayseri’den Trabzon’a Türkiye’nin dört bir yanında alışveriş merkezleri faaliyete geçti. Türkiye’de süratli büyüyen Multi, vakit içinde portföyündeki Forum Kayseri, Forum Mersin, Forum Bornova, Forum Gaziantep, Forum Trabzon ve Forum Diyarbakır alışveriş merkezlerini sattı.

Forum Bornova Commerz Real Investment’a satıldı. Forum Kayseri ile Forum Mersin merkezi Hamburg’da bulunan Union Investment’a devredildi. Multi’yi 2013 yılında dünyanın önde gelen varlık idare devi Blackstone satın aldı. Multi 2023 yılında elindeki AVM’leri Almanya’da yaşayan Türk iş insanı Mehmet Gezer’e sattı. Bunların da 7 adedini geçen yıl LC Waikiki’nin de sahibi Küçük Ailesi aldı.

UNION INVESTMENT DA İKİ AVM’SİNİ TORUNLAR’A SATTI

Sektördeki son satın alma dün gerçekleşti. Union Investment, Forum Kayseri ve Forum Mersin’i 350 milyon euroya Torunlar GYO’ya sattı. Pekala kesimde hangi yabancılar kaldı?

Ekim 2000’de İstanbul’da kurulmuş olan ECE Türkiye bunlardan biri. Ece Türkiye, 13 ülkede yönettiği yaklaşık 200 alışveriş merkezi ile Avrupa’da sektör lideri olan Alman ECE’nin Türkiye iştiraki. Şirket son olarak Trabzonspor’la stratejik iş birliği yaptı. Buna nazaran kulübün Akyazı’daki Şenol Güneş Spor Kompleksi’ne ve Kent Hastanesi’ne komşu 105 dönümlük toprağı üzerinde Karadeniz Bölgesi’nin en büyük karma kullanımlı projesi hayata geçirilecek.

Ece Türkiye’nin bir öbür yeni projesi ise Adana’daki Adapalm Alışveriş Merkez. Akpolat Ailesi’nin yatırımıyla hayata geçen proje 65 bin metrekare kiralanabilir alana sahip olacak.

TRAKYA VE BURSA’DA SATIŞ PLANI KONUŞULUYOR

Singapurlu devlet varlık fonu Government of Singapore Investment Corporation ise Optimum, Piazza, Hilltown, Kozzy ve Maltepe Park markalı AVM’leri olan Rönesans Gayrimenkul Yatırım’ın ortağı…

Fransız gayrimenkul yatırım şirketi Klépierre ile Corio kesimdeki öteki yabancılar. Klépierre, 2015 yılında Hollanda merkezli rakibi Corio’yu satın aldı.

Klépierre, Avrupa’da 10 ülkede 70’in üzerinde alışveriş merkeziyle faaliyet gösteriyor. Türkiye’de Akmerkez’in de ortaklarından olan şirketle ilgili kesimde tezler mevcut. Bölüm kulislerine nazaran Klépierre Trakya’daki Tekira ile Bursa’daki Anatolium alışveriş merkezlerini satmayı planlıyor.

patronlardunyasi.com