Kültür ve sanatın her dalında Cumhuriyet tarihinin en yüksek rakamlarına ulaşıldı

Bakan Ersoy, 2021’de 80 yerde ve 2.000’in üzerinde sanatkarla başlayan Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin, her yıl artan tesiriyle milletlerarası bir kültür markasına dönüştüğünü söyledi.

Ersoy, “Cumhuriyetimizin 100’üncü yılı olan 2023 yılından itibaren Avrupa Festivaller Birliği üyesi olan şenliğimiz; geçtiğimiz yıl 8 ay boyunca 20 kentte binden fazla aktiflik noktasında 50 bini aşkın sanatkarın iştirakiyle 9 bin 600’den fazla aktifliğe sahne oldu.” dedi.

2026 yılında Aydın, Eskişehir, Kahramanmaraş, Mersin, Ordu ve Sakarya vilayetlerinin de şenliğe dâhil edilerek 26 vilayette düzenleneceğini kaydeden Ersoy, “Şehirlerimiz merakla bekliyor biliyorum; şenlik takvimimizi de belirledik. Türkiye Kültür Yolu Şenliklerinin toplumsal medya hesaplarından tarihlerimizi açıklıyoruz. 2027 yılında Balıkesir, Denizli, Hatay, Kocaeli, Muğla ve Tekirdağ vilayetlerimiz de doyasıya şenlik coşkusunu yaşayacak.” ifadelerini kullandı.

“KÜLTÜRÜMÜZÜN YAŞAYAN GÜCÜYÜZ”

Ersoy, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerine 32 ögenin kaydedilmesiyle Türkiye’nin dünyada en fazla öge kaydettiren ikinci ülke olduğunu hatırlattı. 102 ustanın “Yaşayan İnsan Hazinesi” olarak tescillendiğini belirten Ersoy, bu muvaffakiyetin kültürel süreklilik açısından büyük ehemmiyet taşıdığını lisana getirdi.

TİYATRO VE BALE SEYİRCİSİ REKORA KOŞUYOR

2025-2026 sanat yılını “Sanat Her Yerde” sloganı ile başlattıklarını kaydeden Ersoy, geride kalan müddette halkın sanat ve kültüre olan ilgisinin her geçen gün artarak büyüdüğünü ve sayıların bunun en net göstergesi olduğunu söyledi.

Devlet Tiyatrolarının 2002’de 28, 2017’de ise 41 sahneyle faaliyet gösterdiğini hatırlatan Ersoy, “Bugün 59 sahneye ulaştık. 2025-2026 döneminde bu sayıyı 64’e çıkarmayı hedefliyoruz.” dedi. Ersoy, seyirci sayısının da 2,5 milyondan üstlere ulaşmayı hedeflediklerini söz etti.

Her geçen gün yeni oyun sayısını artırdıklarını ve geçen dönem sahnelenen yerli oyun sayısının 99 olduğunu söyleyen Ersoy şunları kaydetti:

“Bu oyunlarımızı, seyircilerimizin ağır ilgisini çeken yabancı yapıtlarla birleştirerek başarıyı yakalıyoruz. Geçtiğimiz dönem Kerbela, Rembetiko Efsanesi. Dracula Bir Dehşet Anatomisi, Anna Karanina üzere eserler büyük ilgi görmüştü. Bu yıl da Faust, Büyük Romulus, Meyyit Çınarlar ve Gümüş Patenler üzere itibarlı yapıtlarımızı sanatseverlerin beğenisine sunuyoruz.”

Devlet Opera ve Balesinin 2024-2025 döneminde 1.228 temsil ile tarihi bir muvaffakiyete imza attığını belirten Bakan Ersoy, bu yıl için gayelerinin 1.350 temsil ve seyirci sayısının da 775 bin olduğunu söz etti.

“BİLETLERİ 45 SANİYEDE TÜKENEN OYUN: FINDIKKIRAN”

Birçok oyunun beğeniyle takip edildiğini ve kapalı gişe sahnelendiğinin altını çizen Ersoy konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Bir gerçek var ki o da “Fındıkkıran. Bu eser tüm dünyada “yeni yıl eseri” olarak sahneleniyor. Bu yıl tüm bölge müdürlüklerimizin de iştirakiyle genel müdürlüğümüzün tüm salonlarında sahnelendi, hatta Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde de oynandı. Bu temsillerin her birinde biletler yalnızca 45 saniye içinde tükendi. Biletini gişeden almak isteyenler gece 3-4 üzere sıraya girdi. Misal bir ilgiyi düzenlediğimiz şenliklerde de yaşadık. Bu yıl ikincisi düzenlenen Anadolu Opera ve Bale Şenliği tekrar büyük yankı uyandırdı. Geçtiğimiz yıl Şırnak’tan başlamıştık bu seyahate bu yıl birinci durak Bartın oldu. Bu tablo, kültür ve sanatı erişilebilir kılma vizyonumuzun, nitelikli üretimi yaygınlaştırma gayemizin ve sanat kurumlarımıza duyduğumuz inancın somut sonucudur.”

SİNEMA KESİMİNE STRATEJİK DESTEK

Ersoy, sinema alanındaki takviyeleri “stratejik yatırım” olarak nitelendirerek; 2017 yılında 305 projeye yaklaşık 56 milyon lira takviye sağlandığını, 2025 prestijiyle proje sayısının 390’a, takviye meblağının ise 491,6 milyon liraya ulaştığı bilgisini paylaştı.

Sinemayı turizm tanıtımında tesirli kullanmaya başladıklarının ehemmiyetine dikkat çeken Ersoy, “Mini dizi stratejimiz ile ülkemizin tarihi ve turistik yerlerini Türk dizilerinin büyük üne sahip isimleri ile tanıtıyoruz. Ülkemizi bir öykü üzerinden tanıtarak turistleri davet ediyor, bu yaklaşımı da proaktif bir stratejiye dönüştürüyoruz. Biliyorsunuz Türk dizileri tüm dünyada 1 milyardan fazla bireye direkt ulaşıyor. Amerika’ dan Asya’ya, Avrupa’dan Afrika’ya uzanan geniş bir coğrafyada, üç kıtada ve yaklaşık 170 ülkede Türk dizilerini izlemek mümkün. Biz de bu başarıyı tanıtım stratejimizin bir kesimi haline getirme kararı aldık. Ayrıntıları kısa müddet sonra kamuoyu ile paylaşacağız lakin şu bilgiyi sizlerle paylaşabilirim. Bu yıldan itibaren en az 3 kıtada, 10 ülkede yayınlanan dizilerimizde ülkemizin tanıtım stratejileriyle uyumlu içerik sunan kısımları destekleyeceğiz. Böylece hem direkt milyonlarca beşere ulaşacağız hem de ülkemizi, kültürümüzü dünyaya tanıtan dizi kesimimize takviyede bulunacağız.” açıklamasında bulundu.

GÜZEL SANATLARDA YÜZDE 100’LÜK ARTIŞ

Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’nün 2017-2018 periyodunda 585 aktiflik düzenlediğini, bu sayının 2024-2025’te 1.006’ya çıktığını belirten Ersoy, bu dönem ise 1.500 aktiflik hedeflendiğini söyledi.

Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın 200. yaşını kutlayacağını açıklayan Bakan Ersoy, “Geçtiğimiz yıl 108 konsere imza atan CSO’yu 7 bölgemizde düzenlenecek konserlerle daha fazla insanımıza ulaştıracağız.” dedi.

RAMİ KÜTÜPHANESİ’NDE 3,6 MİLYON ZİYARETÇİ

Kütüphaneler alanındaki gelişmeleri de paylaşan Ersoy, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğünün çalışmalarını titizlikte takip ettiği bir Genel Müdürlük olduğunun kıymetini vurgulayarak neredeyse her hafta Türkiye’nin dört bir yanında çağdaş kütüphaneleri gençlerle, okuyucularla buluşturduklarının üzerinde durdu.

“Cumhurbaşkanımızın liderliğinde kararlılıkla ilerlediğimiz “Türkiye Yüzyılı Vizyonu” çerçevesinde kütüphanelerimiz bizim için büyük ehemmiyet taşımaktadır. 2002’den 2025’e uzanan bu seyahatte kütüphanelerimiz; yaşayan, üreten ve buluşturan yerlere dönüştü. Bugün sayısı 1300’ü aşan kütüphanelerimiz; öğrencinin, araştırmacının, çocuğun ve gencin ortak yuvasıdır.” diyen Ersoy şu bilgileri paylaştı:

“Attığımız kararlı adımlar sonucunda 2017’de 93 bin olan oturma kapasitemizi %60 büyüme ile 150 bine çıkarttık. Kullanım alanımız ise 2017 yılında 313 bin metrekareydi, bugün 789 bin metrekareye çıktı. Bu da %152 büyüme demek. İnşallah 2026 yılı sonunda 1 milyon metrekareye ulaşacağız. Kütüphanelerimizi de sanatsal ve kültürel etkinliklerle de buluşturduk. Ben Rami Kütüphanesi’ne ait sayıları sizlerle paylaşmak istiyorum. Geçtiğimiz yıl Rami Kütüphanesi’nde 3 milyon 600 binden fazla ziyaretçi ağırlandı. Burada düzenlediğimiz 2 bin 944 aktifliğe de 819 bine yakın kişi katıldı. Türkiye, bilgiye yatırım yapan; kültürü geleceğe taşıyan güçlü bir vizyona sahiptir. Kütüphanelerimizin aydınlığında büyüyen bir Türkiye’yi daima birlikte inşa etmeye devam edeceğimizi söylemekten de büyük onur duyuyorum.”

TELİF HAKLARINDA TARİHİ REKOR

Ersoy, Telif Hakları Genel Müdürlüğünün, sanatkarın emeğinin korunması, üretimin desteklenmesi ve fikri mülkiyet alanının güçlendirilmesi için ağır bir çalışma yürüttüğünü belirterek, konaklama tesislerinde müzik lisansına yönelik başlatılan uygulamayla telif gelirlerinde rekor artış sağlandığını açıkladı. Bu uygulamayla birlikte taraflar ortasında 40 yılı aşkın müddettir devam eden türel ihtilafların sona erdirildiğini söz eden Ersoy, 2025 yılında “Gastronomi Dalında Müzik Lisansı İşbirliği Protokolü”nün de hayata geçirildiğini lisana getirdi. Gelinen noktayı sayılarla pahalandıran Ersoy, 2020 yılında 200 milyon lira düzeyinde bulunan telif gelirlerinin, izlenen istikrarlı ve kararlı siyasetler sayesinde her yıl artırıldığını belirterek, 2025 prestijiyle bu sayının yaklaşık 3 milyar liraya ulaşarak tarihi bir rekor kırdığını kaydetti.

Ersoy, yıllar süren dava ve ihtilafları ortadan kaldıran bu tablonun, eser sahipleri, dal paydaşları ve Bakanlığın ortak iradesinin bir sonucu olduğunun altını çizdi.

YAZMA YAPITLARDA DÜNYA BİRİNCİLİĞİ

Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye Yazma Eserler Kurumu’nun kültürel hafızayı geleceğe taşıyan stratejik bir kurum olduğunu belirterek, yürütülen çalışmalarla yalnızca Türkiye’ye değil, dünyaya da örnek teşkil ettiğini söyledi. Kurumun envanterinde 2017 yılında 541 bin eser bulunduğunu hatırlatan Ersoy, bu sayının 2025 prestijiyle 776 bin 700’e ulaştığını açıkladı.

Araştırmacılar için değerli bir dijital kaynak sunulduğunu belirten Ersoy, “Kendi koleksiyonlarımızdan 455 bin yapıtın dijitalini araştırmacıların istifadesine sunan web sitemiz, yek.gov.tr dünyanın en büyük yazma eser sitesidir.” sözlerini kullandı. 2012 yılından bu yana 251 yapıtın yayımlandığını lisana getiren Bakan, bu eserlerin toplamda 337 cilt ve 237 bin 629 sayfadan oluşan varlıklı bir külliyatı temsil ettiğine dikkat çekti. Bu gelişmelerin sırf bir sayı artışı olmadığını vurgulayan Ersoy, “Bu artış, sadece rakamsal bir büyüme değil; medeniyetimizin yazılı mirasına sahip çıktığımızın da somut göstergesidir.” dedi. Bakan Ersoy, “Türkiye bugün kültürel mirasını sırf koruyan değil, nerede olursa olsun izini süren, hakkını alan ve geri getiren güçlü bir ülkedir.” değerlendirmesinde bulundu.

13 BİNDEN FAZLA ESER GERİ GETİRİLDİ

Ersoy, 2020 yılında kurdukları Kaçakçılıkla Gayret Daire Başkanlığı ile kültür varlıklarının iadesinde yeni bir periyodun başladığını belirterek, yürütülen sistemli çalışmaların bu alanda tarihi bir ivme sağladığını söyledi. 2002–2026 yılları ortasında toplam 13 bin 449 yapıtın ilişkin olduğu topraklara getirildiğini açıklayan Ersoy, “Bu yapıtların büyük kısmını oluşturan 9 bin 134’ü son 8 yılda ülkemize kazandırıldı.” dedi.

Geçtiğimiz yıl Türkiye’ye iade edilen Marcus Aurelius heykelinin bu kararlılığın güçlü bir simgesi olduğunu lisana getiren Ersoy, kurumsal yapılanma, memleketler arası iş birlikleri ve ısrarlı takip sayesinde kültür varlığı iadesinin artık münferit değil, sonuç alan bir devlet siyaseti haline geldiğinin altını çizdi. Bakan Ersoy, “Bu mücadele ve muvaffakiyet tüm dünyada ses getiriyor. Artık elinde bu topraklara ilişkin, yasadışı yollarla sahiplenilmiş kültür varlığı olan herkes biliyor ki, şayet o eserler bir formda tespit edilirse Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı o eserleri gelir ve alır.” ifadelerini kullandı.

“GELECEĞE MİRAS” İLE ARKEOLOJİYE 12 AY DESTEĞİ

Ersoy, “Geleceğe Miras” vizyonu doğrultusunda arkeoloji alanında başlatılan dönüşümle birlikte Türkiye’de artık 12 ay süren hafriyat periyodunun kalıcı hale geldiğini belirtti.

2018 yılında başlatılan bu uygulamayla sırf hafriyat müddetlerinin değil, ayrılan kaynakların da rekor düzeylere çıkarıldığını aktaran Ersoy, 2025 prestijiyle 255 hafriyat alanının proje kapsamına alındığını tabir etti.

Ersoy, mevsim şartlarına uygun biçimde tüm yıla yayılan arkeolojik faaliyetlerle birlikte akademik üretimin de desteklendiğini; 2025 yılında 1.200’ün üzerinde uzman ve 3.000’in üzerinde çalışanın istihdam edildiğini kaydetti.

Aynı yıl içinde 15 binin üzerinde arkeolojik buluntunun bilim dünyasına kazandırıldığını belirten Bakan Ersoy, bu projeyi geçmişe hürmetin yanı sıra, geleceğe karşı bir sorumluluk olarak değerlendirdiklerini vurguladı.

GECE MÜZECİLİĞİ 600 BİN ZİYARETÇİYE ULAŞTI

Ersoy, Gece Müzeciliği uygulamasının, kültürel mirasın korunmasının ötesine geçerek onu çağdaş sistemlerle buluşturduğunu ve bu sayede turizmin yıl geneline yayıldığını vurguladı.

2024 yılında Efes, Hierapolis ve Side’de başlatılan uygulamanın etrafa hassas ve yenilenebilir güçle aydınlatılan alanlarda 400 bin ziyaretçiyi ağırladığını hatırlatan Ersoy, 2025 prestijiyle bu yaklaşımın 27 müze ve ören yerine genişletildiğini aktardı.

Anadolu’nun dört bir yanında hayata geçirilen bu uygulamayla yaklaşık 600 bin ziyaretçiye ulaşıldığını belirten Ersoy, ağır ilgi nedeniyle Efes, Side ve Galata Kulesi üzere simge noktalarda mühletin uzatıldığını ve kimi alanlarda yıl boyunca devam ettiğini kaydetti.

Ersoy, tarihi yerlerin gecenin estetiğiyle buluşmasının sadece turistik değil, birebir vakitte sürdürülebilirlik unsurlarıyla örtüşen bütüncül bir kültür siyaseti olduğunu da değerlendirmesine ekledi.

AKM, CSO ADA VE İZMİR KÜLTÜR SANAT FABRİKASI İLGİ ODAĞI OLDU

AKM’de 3 bin 102 aktiflik gerçekleştirildiğini, toplamda 3,5 milyon kişinin etkinliklere katıldığını lisana getiren Ersoy açıklamalarını şöyle sürdürdü:

“’Yapamazlar, edemezler’ diyenlere karşı Cumhuriyetimizin 98. yıl dönümünde yani 2021 yılında halkımıza armağan ettiğimiz Atatürk Kültür Merkezi İstanbul’daki kültür ve sanat aktivitelerinin odak noktası oldu. Hatırlarsanız 30 yıldır bitmeyen ‘Burası yılan öyküsüne döndü…Bitmez!’ denilen ‘Ankara’nın kangreni’ olarak anılan CSO Ada Ankara’yı da 11,5 yıl üzere kısa bir müddette bitirdik ve 2020 yılında sanatseverlerle buluşturmuştuk. Başşehrin kültür sanat adasında 900 aktifliğe konut sahipliği yaptık ve 554 bin sanatseveri ağırladık. Cumhuriyetimizin 100. yılında hizmete açtığımız İzmir Kültür Sanat Fabrikası da Ege’nin incisi İzmir’e çok yakıştı. İzmir tarihinde değerli yere sahip olan bu yeri tarihi bir dönüşüm ile bugünkü haline getirdik. Halkımızın da ağır ilgi gösterdiği bu kültürel merkezde geçtiğimiz yıl 540 aktiflik gerçekleştirilirken 600 bin sanatseveri konuk ettik.”

HAYDARPAŞA VE SİRKECİ GARLARI SANAT ADASINA DÖNÜŞÜYOR

“Bakanlığımız ile Devlet Demiryolları ortasında Ağustos 2024’te imzalanan protokol kapsamında, Sultan II. Abdülhamid’in bizlere mirası olan, İstanbul’un iki ikonik tren garı Haydarpaşa ve Sirkeci Gar Alanlarını kültürel ve toplumsal miras olarak, bütüncül bir yaklaşımla koruyarak kente kazandıracağız.” diyen Ersoy, bu alanların İstanbul’un yeni kültür sanat adası olacağını belirtti.

Ersoy, kültür ve sanatın bir milletin hafızası ve geleceğe bıraktığı en güçlü miras olduğunu belirterek, misyona başladığı günden bu yana muhafaza, üretim ve erişim ekseninde kararlı bir yol izlediklerini vurguladı.

Sanatın sürdürülebilirliği, sanatkarın desteklenmesi ve daha geniş kitlelere ulaşması ismine somut adımlar atıldığını söz eden Ersoy, Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda çalışmalarını aralıksız sürdürdüklerini belirtti.

Ersoy, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde yürütülen bu sürece katkı sunan tüm çalışma arkadaşlarına teşekkür ederek kelamlarını tamamladı.

patronlardunyasi.com