Abdi İbrahim’in veliahtı İbrahim Batur Barut’un gözaltına alınması ve aynı adı taşıyan kurucu dede İbrahim Hayri Barut’un hikayesinin hatırlattıkları

Toygun ATİLLA

Türkiye’de ilaç endüstrinin tarihi, aslında bu ülkenin ahlâk, emanet ve liyakat tarihidir.

20’inci yüzyılın başında bir avuç eczacıyla başlayan bu kıssa, bugün milyar dolarlık bir bölüme dönüştü.

Bu öykünün üç kurucu ismi var; Süleyman Ferit Eczacıbaşı, İbrahim Ethem Ulagay ve Abdi İbrahim Beyefendi.

Biri ilacın dışına taştı. Biri yabancı bir kümeye satıldı. Üçüncüsü ise, yıllar içinde büyüdü, serpildi, yerli kaldı.

Bugün 600 milyon doları aşan ciroya ulaşan Abdi İbrahim, sırf bir şirket değil, bir aile terbiyesinin, bir emanet kültürünün ürünü…

Abdi İbrahim Bey

1912’DE AÇILAN ECZANEYLE BAŞLAYAN MUVAFFAKİYET HİKAYESİ

Selanikli Abdi İbrahim, 1912’de İstanbul’da bir eczane açtı. Çemberlitaş’ta bir laboratuvar kurdu. Baht ise bu ülkenin birçok kurucusuna yaptığı üzere, ona da uzun ömür vermedi. 1921’de, şimdi 35 yaşındayken öldü.

İLK BAYAN ENDÜSTRİCİNİN DİRENİŞİ

Türkiye aslında farkında olmadan Cumhuriyet tarihinin birinci bayan sanayicisi ile tanışmıştı. O da Mehveş Hanım’dı.

Borçlular kapıya dayandığında kaçmadı. Şirketi kapatmadı.

Mehveş Hanım, çocuklarını büyütürken üretimi ayakta tuttu.

Mehveş Hanım

DEDE BARUT 44’ÜNDE HAYATINI YİTİRDİ

Oğlu İbrahim Hayri Barut, 1939’da bayrağı devraldı. Şirketi büyüttü. Laboratuvarı Vefa’ya taşıdı. O da babası üzere genç yaşta, şimdi 44’ünde hayata veda etti. Takvimler 1961’i gösteriyordu. Geride 9 yaşındaki Nezih ve 13 yaşındaki Nesrin kalmıştı.

İşte bu noktada tarih sahnesine bir isim çıktı: Mekin Alpay.

Ailenin eniştesi…

Şirkete akraba üzere değil, profesyonel üzere bakan bir doktor.

Eşi Belma Hanım netti: “Şirket, oğlum Nezih’e devredilene kadar ayakta kalacak.”

Misyon buydu.

Mekin Alpay

Mekin Alpay bu emaneti emanet şuuruyla taşıdı. Aileden biri üzere değil, dışarıdan atanmış bir yönetici disipliniyle…

ÜÇÜNCÜ KUŞAK NEZİH BARUT’UN SEÇİMİ

Yıllar sonra sahneye üçüncü nesil çıktı: Nezih Barut

İşletme mi, eczacılık mı?

İstanbul Üniversitesi’nde ikisini de kazandı.

İşletmeyi seçti.

Ta ki eniştesinin o cümlesine kadar: “Her vakit işletmeci olursun ancak hiçbir vakit eczacı olamazsın.”

Nezih Barut, yönettiği şirketi: 32’ncilikten birinciliğe taşıdı, yüzde 7,2 pazar hissesine ulaştırdı, yerli ilaç endüstrisinin lokomotifi yaptı

Bu muvaffakiyet tesadüf değildi. Bu muvaffakiyet, üç jenerasyonun emanet şuuruyla kurduğu bir zincirin sonucuydu.

Ya bugün;

Bir tarafta…

Adını verdiği şirkete can veren bir dede, İbrahim Hayri Barut. Ömrü kısa, emeği kalıcı. Bir laboratuvarla başlayan, bir ülkenin ilaç endüstrisine dönüşen bir hayat.

Diğer tarafta… Tıpkı ismi taşıyan bir torun: İbrahim Batur Barut.

Dedesi üretimle, emekle, sabırla anılırken; torununun ismi bugün uyuşturucu operasyonu ve gözaltı sözleriyle birlikte anılıyor. İşte ibret tam da burada başlıyor. Bu bir aileye dair kıssa değil sadece.

Bu, Türkiye’de emanetin nasıl taşındığı ve nasıl heba edildiği üzerine yazılmış acı bir hikaye. İsim miras kalır. prestij ise her jenerasyonda yine kazanılır. Birtakım soyadları, bir nesilde sanayi kurar… Bir öteki jenerasyonda ise, yalnızca ibret vesikasına dönüşür.

MASUMİYET KARİNESİ HATIRLATMASI

Yazının sonunda ise hatırlatmak istediğim son şey ise ‘masumiyet karinesi’

Daha evvel de bir çok defa gördük ki, gözaltına alınan isimlerin kiminde ‘uyuşturucu’ kullandığına dair bir emare tespit edilmiyor.

Dolayısı ile İbrahim Batur için de birebir şey kelam konusu.

Böyle bir durum halinde ise onu vb. bu duruma düşürenlerin bundan bir ders çıkarması gerekiyor.

Bakalım bu kıssanın sonu bir ibret öyküsü mi yoksa bir ders çıkarmaya mı dönüşecek…

patronlardunyasi.com